Đêm xuống, Luân và 7 đồng hương Hà Tĩnh, từ siêu thị BigC Đồng Nai lên hai chiếc xe bốn chỗ, bắt đầu cuộc trốn chạy lần thứ 4 khỏi vùng dịch. Cách nhau vài phút, Luân qua được chốt Đồng Nai, còn 5 nữ đồng hương bị bắt quay đầu. Chiếc xe chở Luân vẫn tiếp tục chạy theo quốc lộ 1A về hướng Bình Thuận nhưng lần này không qua được chốt.

Không bỏ cuộc, trưa 12/9 cả nhóm tụ về siêu thị như cũ, gần tối di chuyển ra bến xe Dầu Giây. Tại đây họ gặp 7 người quê Quảng Trị và Nghệ An. Tất cả chấp nhận cùng nhau lên thùng xe đông lạnh. Đêm đó, tổ tuần tra trạm CSGT Hàm Tân, Bình Thuận phát hiện họ trong chiếc xe đông lạnh, một số người đã bắt đầu khó thở. Khi được hỏi lý do về theo cách này, Nguyễn Văn Luân, 28 tuổi, quê Can Lộc, Hà Tĩnh trả lời: “Ở lại không chết vì bệnh cũng chết vì đói”.

Hai phụ nữ trong nhóm của Luân đang ngồi trong khu cách ly ở quê nhà Can Lộc, Hà Tĩnh, hôm 19/9. Ảnh: Luân Nguyễn

“Nhiễm bệnh hay chết đói” cũng là tên một báo cáo của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) công bố tháng 4/2020, nêu lên tình trạng nan giải của lao động phi chính thức trong đại dịch Covid-19. “Có tới 1,6 trong số 2 tỷ lao động làm việc trong khu vực kinh tế phi chính thức trên toàn thế giới bị ảnh hưởng bởi các biện pháp phong tỏa và kiểm soát dịch bệnh”, báo cáo của ILO viết.

Theo Phó giáo sư Nguyễn Đức Lộc, Viện trưởng Viện nghiên cứu Đời sống xã hội (Social Life), hành động trốn trong thùng xe đông lạnh về quê phản ánh tâm lý bị mắc kẹt trầm trọng của người lao động di cư với gánh nặng hai đầu. “Họ phải lựa chọn một trong hai phương án, một bên là sức chống chịu cạn dần tại đô thị trong dịch bệnh kéo dài, với một bên quê hương – mối dây liên kết về mặt tinh thần”, ông Lộc nói.

Kết quả khảo sát công bố đầu tháng 6 của Social Life, cho thấy gần 60% lao động di cư phải cắt giảm chi tiêu, gần 30% sử dụng tới các khoản tiết kiệm và 13% vay mượn sống qua ngày trong đại dịch. Đại dịch khiến Luân, một công nhân xây dựng phải nghỉ việc từ tháng đầu tháng 7. Không đi làm, nhóm của anh vẫn phải tốn tiền phòng trọ mỗi người hơn một triệu đồng và tiền ăn uống. Một tháng nằm nhà chờ chủ trả lương, họ chỉ ăn mỳ tôm.

Từ đầu tháng 7, hàng nghìn lao động ngoại tỉnh bắt đầu rời khỏi miền Nam bằng tàu hỏa, xe máy, xe đạp, thậm chí đi bộ hàng trăm km để về quê. Hồi hương đồng nghĩa phí sinh hoạt rẻ hơn và họ có thể giúp đỡ hoặc được những người thân yêu giúp đỡ.

Người miền Trung từ TP HCM và các tỉnh phía nam, đi xe máy về quê tránh dịch Covid-19, tại đoạn quốc lộ 1A qua xã Hải Trường, Hải Lăng, Quảng Trị, ngày 2/8/2021. Ảnh: Hoàng Táo.

Khi nhóm của Luân nhận được lương thì đường về nhà trở nên khó khăn hơn. Ngày 30/7, họ buộc phải di chuyển từ Bến Cát xuống phòng trọ người quen ở Thủ Dầu Một (Bình Dương) vì dưới này có gạo, rau cháo cùng ăn. “Chúng tôi đi còn vì để rút ngắn quãng đường ra quốc lộ 1A, một khi có cơ hội trở về quê dễ hơn”, Luân nói.

Đêm 15/8, TP HCM tiếp tục ra chỉ thị “ai ở đâu ở yên đó” trong một tháng. Sớm hôm sau, nhóm của Luân mượn xe máy của những người đã về quê, hòa vào dòng người tháo chạy khỏi vùng dịch. Để tăng khả năng qua chốt, họ chọn đi quốc lộ 14, thay vì 1A. Nhưng đến Bình Phước họ cũng bị bắt quay đầu.

Cuối tháng 8, họ thuê một xe tư nhân chở ra quốc lộ 1A để đón xe về quê, nhưng lần này chạy được 20 km đã phải quay lại. Những ngày sau đó, họ tuyệt vọng liên hệ các hội nhóm từ thiện, hội đồng hương, ra ủy ban nơi đang tạm trú, kết hợp với người thân ở quê đăng ký để được về. Đến lần thứ tư, cả nhóm quyết định làm liều. Không ai còn tiền, phải nhờ người thân ở quê chuyển tiền vào tài khoản, dự tính 5,5 triệu đồng mỗi người tiền xe và vài triệu đồng tiền phí cách ly nếu về được tỉnh nhà. Luân là một trong số khoảng 230.000 lao động di cư có mặt tại TP HCM. Bình thường, họ là nguồn lao động giá rẻ, đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội của thành phố. Nhưng trong Covid-19 họ lại bị xem là gánh nặng với an sinh đô thị. Khi bị buộc phải rời khỏi thành phố, họ bị gọi là những người “không tuân thủ chính sách chống dịch, mang virus về quê nhà”. Nguyễn Văn Luân kể, khi nhóm của anh vừa đặt chân đến đất quê hương, một ai đó đã nói “bọn bay làm khổ chúng tao”. “Tim tôi nhói lên”, anh nói.

Nguồn: vnexpress.net

Add Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *