Cách một nhóm gọi tên mình và gọi tên người ngoài là dữ liệu định danh, không chỉ là màu sắc của lời kể
PGS.TS Nguyễn Đức Lộc · 23/07/2026
Bối cảnh
Trong bản gỡ băng thường có những câu người tham gia phân biệt rõ nhóm mình với nhóm khác bằng chính cách xưng hô, kiểu người bên kia thì thế nào chứ chúng em thì thế này. Những câu ấy dễ được ghi lại như một chi tiết sinh động rồi để đó, vì chúng nghe như lời nói vui.
Khai triển
Dấu hiệu nhận biết: trong trích đoạn có cặp đại từ đối lập kiểu họ với chúng tôi, hoặc có từ lóng chỉ dùng trong nhóm. Việc cần kiểm: lập một danh sách những cách gọi tên mà người tham gia dùng, xem cách nào do họ tự đặt và cách nào họ mượn từ bên ngoài. Giới hạn: ranh giới nhóm nói ra trong một cuộc trò chuyện không phải lúc nào cũng là ranh giới họ giữ trong đời sống, nên cần đối chiếu với quan sát chứ đừng kết luận chỉ từ lời nói.
Nguồn gốc ghi chép
Ghi chép này do PGS.TS Nguyễn Đức Lộc ghi lại và đóng góp cho kho, và được người duyệt của Viện xác nhận trước khi công bố. Chất liệu gốc: Tổng hợp từ nhận xét bài tập học viên, các khoá 2025 và 2026. Ngày đưa vào kho: 23/07/2026.
Trích dẫn ghi chép này
Tệp RIS nạp thẳng vào Zotero, Mendeley, EndNote hoặc NVivo, và ở đó anh/chị có thể xuất lại theo bất kỳ kiểu trích dẫn nào.
Về kho Bài học nghiên cứu
Kho này lưu những điều nghiên cứu thường bỏ quên: kết quả không như kỳ vọng, phương pháp đã thử mà chưa hiệu quả, tư liệu bị từ chối nhưng giàu bài học. Giữ lại chúng là một biện pháp chống thiên lệch, bởi một kho chỉ chứa những gì đã thành công thì mọi tổng kết dựa trên nó đều lệch theo.
Địa chỉ bền của ghi chép này: https://sociallife.vn/bai-hoc/53