Cảm giác khó chịu của chính người nghiên cứu trong một không gian là dữ liệu, không phải nhiễu cần loại bỏ
PGS.TS Nguyễn Đức Lộc · 23/07/2026
Bối cảnh
Trong ghi chép thực địa thỉnh thoảng có hai đoạn nằm cạnh nhau mà mâu thuẫn nhau. Đoạn trước người viết kể mình thấy ngộp, thấy không thoải mái trong không gian ấy vì chật, vì tối, vì lạnh. Đoạn sau lại ghi nhận rằng những tương tác diễn ra ở đó rất ấm và tự nhiên. Người viết thường thấy mâu thuẫn nên bỏ qua, hoặc giữ lại mà không xử lý.
Khai triển
Dấu hiệu nhận biết: trong bản ghi có hai nhận định trái chiều về cùng một không gian và không đoạn nào nối chúng lại. Việc cần kiểm: đặt hai đoạn cạnh nhau rồi viết một đoạn thứ ba hỏi vì sao cùng một chỗ lại cho hai trải nghiệm khác nhau. Giới hạn: không phải cảm giác nào cũng thành dữ liệu; nó thành dữ liệu khi được đối chiếu với trải nghiệm của người khác trong cùng không gian, chứ đứng một mình thì vẫn là cảm nghĩ.
Nguồn gốc ghi chép
Ghi chép này do PGS.TS Nguyễn Đức Lộc ghi lại và đóng góp cho kho, và được người duyệt của Viện xác nhận trước khi công bố. Chất liệu gốc: Tổng hợp từ nhận xét bài tập học viên, các khoá 2025 và 2026. Ngày đưa vào kho: 23/07/2026.
Trích dẫn ghi chép này
Tệp RIS nạp thẳng vào Zotero, Mendeley, EndNote hoặc NVivo, và ở đó anh/chị có thể xuất lại theo bất kỳ kiểu trích dẫn nào.
Về kho Bài học nghiên cứu
Kho này lưu những điều nghiên cứu thường bỏ quên: kết quả không như kỳ vọng, phương pháp đã thử mà chưa hiệu quả, tư liệu bị từ chối nhưng giàu bài học. Giữ lại chúng là một biện pháp chống thiên lệch, bởi một kho chỉ chứa những gì đã thành công thì mọi tổng kết dựa trên nó đều lệch theo.
Địa chỉ bền của ghi chép này: https://sociallife.vn/bai-hoc/50