In nguyên văn một lời kỳ thị mà không đặt lại vấn đề là đã chọn một lập trường
PGS.TS Nguyễn Đức Lộc · 23/07/2026
Bối cảnh
Khi phân tích tư liệu điền dã, học viên thường trích nguyên văn những phát ngôn mang định kiến về một nhóm người, với lập luận rằng trích nguyên văn là trung thành với dữ liệu. Trung thành với dữ liệu là đúng, nhưng trích rồi để đó thì chưa xong việc.
Khai triển
Dấu hiệu nhận biết: một trích đoạn mang định kiến đứng một mình, đoạn sau chuyển ngay sang ý khác. Việc cần kiểm: sau trích đoạn có một câu nào nói về vị thế của phát ngôn ấy không. Giới hạn: đặt lại vấn đề không có nghĩa là lên án người nói, mà là cho người đọc thấy điều kiện xã hội đã sinh ra lời nói ấy. Xem thêm Clifford và Marcus (1986) về vấn đề tiếng nói và tái hiện. Đối chiếu Điều 5 về nguyên tắc không gây hại và mưu cầu lợi ích, cùng Điều 15b.3 về hòa nhập. Một trích đoạn để trần có thể gây hại cho cả cộng đồng bị nói tới, dù người viết không có ý ấy. Nguồn: Bộ Quy tắc Đạo đức và Liêm chính Nghiên cứu, SocialLife, phiên bản 2.0 (2026).
Nguồn gốc ghi chép
Ghi chép này do PGS.TS Nguyễn Đức Lộc ghi lại và đóng góp cho kho, và được người duyệt của Viện xác nhận trước khi công bố. Chất liệu gốc: Tổng hợp từ nhận xét bài tập học viên, các khoá 2025 và 2026. Ngày đưa vào kho: 23/07/2026.
Trích dẫn ghi chép này
Tệp RIS nạp thẳng vào Zotero, Mendeley, EndNote hoặc NVivo, và ở đó anh/chị có thể xuất lại theo bất kỳ kiểu trích dẫn nào.
Về kho Bài học nghiên cứu
Kho này lưu những điều nghiên cứu thường bỏ quên: kết quả không như kỳ vọng, phương pháp đã thử mà chưa hiệu quả, tư liệu bị từ chối nhưng giàu bài học. Giữ lại chúng là một biện pháp chống thiên lệch, bởi một kho chỉ chứa những gì đã thành công thì mọi tổng kết dựa trên nó đều lệch theo.
Địa chỉ bền của ghi chép này: https://sociallife.vn/bai-hoc/17