Từ tử đến sinh: Nghi lễ và ý nghĩa Phật giáo ở vùng Bắc Thái Lan [Phần bảy]

5. Tái sinh

Hầu hết các bản kinh đều cho rằng tái sinh mơ ước là hồn phách tinh anh trở thành một bản thể thần thánh (thewabut; P devaputta) và sống trên thiên đàng (muang fa; sawan), đôi khi được gọi là thiên đàng Tavatimsa, nghĩa là thiên đàng của 33 vị thần tiên. Tuy nhiên thiên đàng không phải là 1 giới vĩnh cửu cho cái tinh anh hồn phách đó; nó chỉ là một trạm dừng tạm thời trong vòng luân hồi. Không sớm thì muộn, một bản thể thần thánh sẽ “giáng” xuống từ thiên đàng và lại tái sinh làm một con người. Nếu một người đặc biệt có nhiều phúc đức trong tiền kiếp, người đó có thể có cơ may để ở lại trên thiên đàng cho đến khi có sự xuất hiện của Đức Phật tiếp theo, Phra Si An, chính là Sri Ariya Maitreya (Phật Di Lặc). Chuyện như vậy là một hứa hẹn trong truyện Phra Malai. Nếu một người có quá nhiều phúc đức thì việc người đó bước vào cõi Niết Bàn sẽ được đảm bảo. Còn đối với những ai ít phúc hơn, họ sẽ trở lại trần gian một khoảng thời gian dài trước khi Phra Si An xuất hiện.

Vài kinh văn cũng nói đến sự giáng xuống từ thiên đàng. Ví dụ như bản kinh Anisong Salakkaphat, “Phúc đức của việc cúng dường thực phẩm bằng phiếu thăm” kể về Bà Candapadumavati, người có nhiều đức hạnh trong tiền kiếp nên đảm bảo cho bà một chuyến lên thiên đàng và cũng đoan chắc rằng khi bà rơi xuống từ thiên đàng, đó là vào thời của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. “Vào thời khi Đức Phật, Đấng Giác Ngộ nhất, sống trong cõi nhân gian, Bà Candapadumavati đã rơi xuống từ thiên giới của các vị thánh thần và sinh ra ở thành phố Benares” (Anisong Salakkaphat, dòng 9). Đối với những người ít phúc hơn, thì việc giáng sinh xuống từ thiên đàng có lẽ ít được tốt lành hơn, nhưng cũng vẫn đầy kịch tính. Câu chuyện sau đây kể về việc sinh ra của một người thường, giờ đây đang sắp sửa trở thành một nhà sư, viết trong một bản kinh gọi là “gọi hồn vía (khuan – vital essence) của một người sắp xuất gia đi tu” (hong khuan luk kaeo) do một thầy tế lễ thế gia ở một nghi lễ diễn ra tại Mae Sariang vào tháng 7.1968 đọc:

Tôi sẽ công bố về việc khởi sinh ra thành một con người. (Khi đúng thời khắc và khi tất cả các thiên thể nằm vào vị trí hoàng đạo, đó chính là) thời khắc của việc sinh ra thành một con người. Vào giờ lành để thụ thai, một tinh tú (dao) sẽ rơi ngang qua một ngọn núi, dừng lại trong chốc lát, rồi đến đích. (Rồi nó sẽ chờ) cho đến lúc nhập vào người cha (và rồi) xin phép [người cha-ND], phát sáng lên và bước vào trong giữa đầu ông ta… Sau 7 ngày, nó trở thành một con người. Rồi nó sẽ rời khỏi người cha và tự mình bước vào trong tử cung của người mẹ. Nó không phân tán đi đâu hết. Nó giống như là một tinh thể trong tử cung.[25] (Ghi chú điền dã chưa công bố, Mae Sarieng, 6.7.1968)

Bản kinh văn còn tiếp tục miêu tả cách thức mà 7 bộ phận của Abidhamma, tương đương với 7 bộ phận của một con người (mắt, tai, “phong” [lom, tính khôi hài], miệng và lưỡi, tâm-trí, thân mình, và các chi và những thứ khác như là bàn chân, ngón tay, ngón chân và cùi chỏ) đã tập hợp lại và cách thức các âm vần để tôn vinh Đức Phật – Namo Buddhaya – tương đương với những phần của đầu, và sau hết là cách thức ngũ uẩn (khanda) hiện thành. Sau khi quá trình này hoàn tất sau 10 tháng (theo cách tính của người Thái ở phía bắc), thì một con người mới được sinh ra.

Một điều quan trọng là trong bản kinh văn này, thức (winnan) chỉ được nói đến như là một phần của ngũ uẩn tạo nên con người mới và không được dùng để chỉ cái tinh anh hồn phách của con người mới được sinh ra kia. Tuy nhiên, có một mối liên kết có tính biểu tượng giữa winnan của một người đã chết và “tinh tú” rơi xuống từ trên cao để trở thành hạt giống của người nam; cả hai đều được xếp loại là duang trong cộng đồng người Thái ở phía bắc và cả 2 đều có tính chất phát sáng. Một khi thụ thai, thì quá trình cuối cùng sẽ dẫn đến việc sinh ra của một con người mới đã bắt đầu, và mối liên hệ với tiền kiếp mà winnan đại diện sẽ giảm bớt phần quan trọng. Quan tâm chủ yếu trong sinh mạng của một con người, như trong bản kinh này trình bày rất rõ, không phải là cái tinh anh hồn phách (surviving essence), nghĩa là winnan, mà là cái hồn vía (vital essence), khuan.

Kiếp trước của một người không phải là không liên quan đến kiếp hiện tại, nhưng mối liên hệ chặt chẽ của chúng không nằm trong sự bất tử của một hồn phách (nghĩa là nếu nó có thì nó đã là một dị bản trong thuật ngữ Phật giáo mất rồi), mà là trong các quả kết của tiền nghiệp. Trong bản kinh gọi hồn vía (khuan) của một người sắp xuất gia đi tu, vị tế lễ nói bóng gió đến tiền nghiệp của người kia khi ông tụng rằng: “Giờ đây chính nhờ phúc đức to lớn của ông (bun barami; từ tiếng Pali punna parami) mà ông đã nghe thấy tâm của mình và (tiến hành) rời khỏi vòng trầm luân samsara (vòng tái sinh)” bằng cách trở thành một nhà sư. Còn có nhiều kinh văn khác sử dụng các từ ngữ rất phù hợp với tư tưởng chuẩn mực về quả báo trong kiếp này của nghiệp chướng của các tiền kiếp; nhưng để xem xét những kinh văn này sẽ vượt khỏi vấn đề sự tiếp nối sau cái chết mà chúng ta đang bàn trong bài.


 

[25] Bản dịch này không thể điều chỉnh thành ra một bài thơ hay là phong cách kinh văn mà vị tế lễ thế tục (Acan) đã đọc ra. Bản kinh này được ghi lại từ một cuộc đọc diễn và đôi khi khó quyết định những từ ngữ chính xác đã được tụng ra. Sommai Premjit đã gỡ băng giúp tôi và giúp tôi rất nhiều trong việc dịch thuật bản kinh văn này.

 Tác giả: GS. Charles Keyes – University of Washington

Người dịch: TS. Trương Thị Thu Hằng

Chia sẻ bài viết này

Related Articles

Leave a Reply

VIỆN SOCIAL LIFE
Địa chỉ: lầu 2, Saigonuicom Building, 190B, Trần Quang Khải, Quận 1, TP.HCM
Điện thoại: 0983-634-482
Email: sociallife.study@gmail.com RSS Bài viết · RSS Bình luận
học NVivo, NVivo | Liên kết: Mua thuốc dài mi Careprost Ấn Độ
Website đang chạy thử nghiệm và chờ giấy phép Trang thông tin tổng hợp.
Powered by WordPress · Designed by Theme Junkie