SOCIALLIFE REVIEW

VIẾT BÀI REVIEW VỀ SÁCH KHOA HỌC

Về cơ bản, viết một bài review sách khoa học là trình bày tóm tắt nội dung và những ý kiến thảo luận của người viết về cuốn sách. Vì vậy, để viết một review sách, trước hết, người viết phải là người ít nhiều có kinh nghiệm hoặc kiến thức về lĩnh vực mà cuốn sách đề cập. Thứ nữa, người viết phải đọc kĩ cuốn sách. Cuối cùng, người viết phải biết một số thông tin bên ngoài, như về tác giả, bối cảnh ra đời của cuốn sách. 


Nền tảng của viết review sách là việc đọc sách. Người đọc phải nắm được cuốn sách bàn về chủ đề gì, tiếp cận chủ đề đó từ góc độ nào, và phân tích, trình bày chủ đề đó như thế nào. Người đọc cũng phải xem xét các lập luận của tác giả cho các luận điểm trong cuốn sách có chặt chẽ, hợp lí hay không, dữ liệu đưa ra xem xét có hệ thống, đầy đủ và chính xác hay không. Cuối cùng, và quan trọng nhất là cấu trúc lập luận của cuốn sách có chặt chẽ, hợp lí hay không. 


Một bài viết review sách có thể có các phần: giới thiệu, tóm tắt, thảo luận và phần kết luận. 


Phần giới thiệu cần có thông tin về tác giả, thể loại, chủ đề, chi tiết xuất bản, và ngữ cảnh ra đời của cuốn sách. Trong phần tóm tắt nội dung, cần tóm tắt theo từng phần trong hệ thống lập luận của cuốn sách. Ở mỗi luận điểm, cần trích dẫn những dẫn chứng chủ chốt của sách. Ở đây, bài review sách cần quan tâm đến đối tượng người đọc. Đối với đối tượng là các chuyên gia, với giả định rằng họ có thể đã đọc cuốn sách thì phần tóm tắt phải khác với viết cho các độc giả đại chúng hơn.  


Quan trọng nhất của một bài review là phần phân tích và bình luận về cuốn sách. Ở phần này, bài review cần phân tích và đánh giá về tính hệ thống, tính chỉnh thể của cuốn sách. Bài review cũng cần đánh giá phương pháp lập luận và khai triển vấn đề của cuốn sách đã thích hợp với vấn đề và yêu cầu của việc giải quyết vấn đề hay chưa. Cuối cùng, bài review cần so sánh với những cuốn sách cùng lĩnh vực và cùng chủ đề đã in trước đó, để cho độc giả cái nhìn toàn cảnh và vị trí của cuốn sách trong lĩnh vực này. 


Phần kết luận của cuốn sách có thể gợi mở những đóng góp của nó, những hướng đi mà nó cần triển khai hay những vấn đề mà nó gợi ra cho người đọc nói chung. 


Nhìn chung, bài review một cuốn sách là sự trao đổi, đối thoại với tác giả từ vị trí của người đọc chuyên gia, trong một cộng đồng của những người có kiến thức về cuốn sách ấy, nhưng đồng thời cũng là sự kết nối cộng đồng học thuật với công chúng xã hội, kết nối khoa học với nhu cầu hiểu biết của công chúng. 

Hoàng Phong Tuấn