Nghiên cứu

Đất cũ đãi người mới

Đó là câu nói của bà cụ trong hộ nghèo mà tôi phỏng vấn tối qua. Gia đình bà hiện có 8 khẩu phần ăn, nhưng đa phần là già yếu, bệnh tật. Sống lay lắt bằng vài chai nước ngọt và chạy xe ôm, mặc dù bà năm nay 69 tuổi.

Hồi tưởng về quá khứ gia đình bà vốn được biết đến là khá giả bằng nghề trại cưa của ông chồng, còn bà làm nghề uốn tóc. Bà kể lúc cao điểm nhà bà nhận tới cả chục thợ học việc, bà dạy miễn phí không lấy cắc bạc nào. Bà cũng tự hào ba bà trước tham gia cách mạng được phường xin hình để trong phòng truyền thống. Mọi thứ tưởng có cuộc sống ấm êm, nhưng đời không biết trước điều gì?

Những bước chuyển và những rủi ro luôn là những dấu mốc quan trọng trong cuộc đời. Bà tâm sự: "Từ khi nhà nước đóng cửa rừng nghề gỗ gia đình suy giảm, rồi căn nhà mặt tiền 10 mét mặt tiền bị giải tỏa làm quốc lộ 1 K, giờ căn nhà thành siêu mỏng khi chiều sâu còn 2,5m". Bà hồi tưởng lúc đó được đền bù 400 triệu, cầm tiền đi mua đất khắp nơi, đi tới đâu người ta cũng nói đất qui hoạch mua vào mất tiền. Cứ đi tìm mãi 5,6 điểm nhưng không biết thông tin nguồn gốc, lên phường hỏi thì bảo mua vào mất tiền ráng chịu.

Đùng một cái, người con trai bị điện cao thế giật cháy đen thui, ai "ai cũng bảo nó chết". Vậy mà mang xuống Bệnh viện Chợ Rẫy chữa trị mà nó lại sống, nhưng số tiền 400 triệu cũng hết. Rồi cái xui cái rủi cứ đến: "Ông nhà tui qua đời, hai thằng rể cũng chết, thằng bị điện giật sống nhưng cũng bị tâm thần"... Giờ ở nhà toàn đàn bà con gái, mấy đứa nhỏ thì mồ côi.

Bà nói trong nghẹn lời khi gia đình bà được đưa vào hộ nghèo cũng lâu, bên khu phố cũng có người thắc mắc: "Sao gia đình bà này không chịu thoát nghèo, nói thật mình nghèo mình cũng mắc cỡ lắm chứ có muốn đâu. Không biết sao, mình cũng làm dữ lắm nhưng vẫn nghèo, còn những người mới tới họ làm gì cũng được. Có lẽ, đất cũ đãi người mới"

Câu chuyện càng về khuya, trong buổi tối trời mưa lâm râm, nghe những lời tự sự của người phụ nữ lớn tuổi khó nghèo khiến cho con đường về nhà gần 20km có vẻ dài hơn.

Có lẽ vậy, đất cũ đãi người mới chăng? Nhưng cũng không hẳn vậy, trong mỗi gia đoạn cuộc đời có những bước chuyển. Có những người mở ra tương lai tươi sáng, nhưng có những người đi vào con đường bi đát,... Giá như gia đình bà có thông tin và biết cách quản lý tài chính thì biết đâu sẽ vượt qua được thử thách trong cuộc đời... Nhưng biết đâu,... Chẳng ai biết trước được điều gì?

Nguyễn Đức Lộc