Cho tiền trẻ em

“Bất cứ ai đến Việt Nam đều không khó nhận ra cảnh những người phụ nữ ôm đứa bé ngủ gục hay có gương mặt thẫn thờ, bị bế vác đi khắp nơi xin tiền. Trên các nẻo đường, bến tàu xe cũng không khó để tìm các em bé bán hàng rong”. Có vẻ trẻ em đã trở thành đối tượng lao động đầy tiềm năng, nếu mua giúp hay cho tiền chúng tức là đang tiếp tay cho việc sử dụng lao động trẻ em ngày càng phát triển, còn nếu lờ đi thì lương tâm không sao chịu được, liệu có hay không cách ứng xử để tốt cho cả hai bên? Dưới đây, Khai trí Nhân văn xin được chuyển đến bạn đọc bài viết “Cho tiền trẻ em” – một góc nhìn rất khác về việc giúp đỡ trẻ em nghèo ở Việt Nam.

Sau chuyến công tác hỗ trợ các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, nhóm chúng tôi đang lang thang trong khu chợ nghèo thì gặp một chị đứng tuổi bế bé gái có cái đầu to kềnh mà thân người và bàn tay nhỏ xíu. “Cô ơi cho con xin đồng”, bà mẹ vừa nói, vừa hối đứa bé: “Đưa tay ra xin cô chú đi”.
Tôi hỏi người phụ nữ: “Bé mấy tuổi rồi?”. Chị trả lời: “3 tuổi rồi. Nó sanh thiếu tháng, 7 tháng là tui sanh nó rồi. Cô cho con xin đồng đi”, bà mẹ lại kéo bàn tay đang rụt rè của đứa bé hướng về phía chúng tôi.

Tôi bối rối, thương bé quá chừng. Nhưng tôi băn khoăn không biết người phụ nữ này có phải là mẹ của bé không? Đứa bé còi cọc như vậy bị vác đi giữa trời nắng chang chang, bị hối xin tiền, chị ta thực sự không còn lối thoát nào khác ngoài việc bế con đi ăn xin, hay đây chỉ là một “mẹ mìn” lấy đứa trẻ làm bình phong để dụ lòng thương người khác như những câu chuyện thường nghe trên báo? Thế rồi tôi tự nhủ, thôi thì cũng chẳng đáng bao nhiêu, mình cứ cho người ta vài đồng bạc, nếu là thật thì khoản tiền cũng giúp chị chăm con. Nếu không phải, thì người ta ăn cơm cũng phải cho đứa nhỏ tô cháo. Tôi tự giải thoát những băn khoăn của chính mình bằng cách móc túi đưa chị ta mấy đồng. Chợt nhớ tới câu mà người ta thường nói, lắm khi bỏ chút tiền ra làm điều từ thiện không hẳn là vì người kia, mà chỉ để xoa dịu cho sự khó chịu trong lương tâm của chính mình – để nói rằng mình đã làm một điều gì đó.

Quay lại, hai đồng nghiệp nước ngoài của tôi cũng đang bối rối. Rõ ràng là họ cũng đang bị xúc động với hoàn cảnh của người phụ nữ. Tôi nghĩ có thể hai người da trắng duy nhất trong buổi chợ hôm nay cũng sẽ rút ví ra cho người phụ nữ và đứa bé tội nghiệp một đồng tiền chẵn hay một món tiền đủ ăn tiêu cho vài ngày, để cũng được “giải thoát” giống như tôi. Nhưng họ đã không làm như vậy. Một người sẵn túi cam mới mua trên tay, hỏi em bé có ăn được cam không rồi cho cả túi. Một người ra hiệu với chủ sạp hàng kế bên mua một túi xoài và mấy thứ trái cây khác đưa cho bà mẹ. Tôi thấy tiếc, giá mình đừng cho tiền, mà chịu khó dành thêm chút thời gian để hỏi chuyện, để mua một bịch sữa cho cháu uống. Chắc tôi đã bớt được chút ít mặc cảm của người “chạy trốn khỏi sự áy náy”. Và như thế, tôi đã bớt nghi ngờ người phụ nữ kia sử dụng đứa bé để dụ lấy tiền.

Một lần khác, khi chúng tôi trên đường trở lại Sài Gòn, lúc dừng xe qua phà Cổ Chiên có ba bốn em nhỏ chừng mười mấy tuổi bu lại xe để bán nước và vé số. Một đồng nghiệp nước ngoài nói với tôi: “Tôi muốn uống nước nhưng không thể mua của trẻ con được vì như vậy là gián tiếp góp phần kích thích lao động trẻ em”. Tôi rất ngạc nhiên hỏi: “Nhưng nếu bạn không mua thì những đứa trẻ kia vẫn phải tiếp tục đi bán hàng. Nếu bạn mua là giúp chúng thêm vài xu lẻ thôi”. Anh bạn tôi trả lời: “Nếu muốn giúp trẻ nhỏ, và nếu bạn tin vào một tổ chức từ thiện nào đó, hãy đóng góp tiền để họ làm việc có hiệu quả hơn giúp những đứa trẻ này có cơ hội đến trường và lớn lên có cơ hội việc làm. Nếu bạn không tin ai cả, có thể tự mua đồ ăn tặng chúng”.

Tôi lại giật mình, vì chỉ trước đó mấy phút thôi, tôi đã tin rằng mình có thể mua vài ba chai nước giúp tụi trẻ. Đã nhiều lần trên phố, tôi mua kẹo cao su, tăm bông, móc chìa khóa, khăn ướt… mà chẳng cần dùng lúc đó, chỉ vì trẻ con bán. Nhưng liệu tôi đã thực sự giúp được tụi trẻ bao nhiêu phần, hay đã vô tình “góp phần” làm cho cha mẹ chúng, hay những người nuôi chúng, thậm chí là những kẻ “bảo kê” thấy rằng tung trẻ con đi làm là thu được lợi trước mắt. Và do đó, liệu rằng tôi đã góp phần làm chúng rời xa trường học hơn?

Câu chuyện khiến tôi muốn tìm hiểu nhiều hơn về những cách giúp đỡ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Trên thế giới, có nhiều cách được khuyến khích để giúp đỡ trẻ em nghèo khó, đơn giản nhất như dành thời gian để hỏi han tụi trẻ một chút, dạy chúng và học từ chúng một trò chơi, học một câu phương ngữ, một câu ngoại ngữ, kể về nơi bạn sống, hay chơi một đoạn nhạc, nghe một bài hát. Ngay cả khi bạn không giỏi tất cả những trò trên, ít nhất bạn cũng có thể chụp hình cùng chúng và đưa cho chúng xem các bức hình thú vị bạn đã từng chụp trên hành trình của mình. Đó là cách để giúp mở ra cho trẻ ý nghĩ “có một thế giới rộng lớn ngoài kia, và em cũng có thể đến được”.

Việc cho tiền hay cho đồ trực tiếp các em nhỏ không phải là lựa chọn được khuyến khích. Theo một số tổ chức từ thiện muốn thuyết phục cha mẹ đưa trẻ em đến trường, thì cứ mỗi đồng đôla của khách du lịch cho trẻ là một lực cản cho mục tiêu này. Bởi vì cha mẹ thấy rằng cho trẻ em đi bán rong giúp giải quyết được khó khăn trước mắt, trong khi việc đưa con đến trường chưa mang lại một hiệu quả kinh tế rõ ràng nào. Thực chất, cho tiền trẻ em nghèo khó là một việc có hại, nó làm cho vòng quay nghèo khó tiếp tục xoáy sâu hơn, khi bản thân các em và gia đình ít nghĩ đến việc học hành và nghề nghiệp tương lai hơn. Thậm chí, “làm việc” trên đường phố như vậy dễ đưa các em vào con đường buôn bán bất hợp pháp, hoặc là nạn nhân của nạn buôn người.

Có những cách để góp một tay giúp trẻ nghèo khó bằng cách tìm hiểu một tổ chức từ thiện thực sự trong sạch và hữu ích, vì mục tiêu bền vững hơn là giáo dục, y tế và nghề nghiệp cho các em. Việc này thực sự đòi hỏi trí tuệ và công sức. Chẳng thế mà quỹ từ thiện lớn nhất thế giới hiện nay được quản lý bởi đầu óc tổ chức tuyệt vời và trái tim nhân hậu như vợ chồng nhà tỷ phú Bill và Melinda Gates.

Bất cứ ai đến Việt Nam đều không khó nhận ra cảnh những người phụ nữ ôm đứa bé ngủ gục hay có gương mặt thẫn thờ, bị bế vác đi khắp nơi xin tiền. Trên các nẻo đường, bến tàu xe cũng không khó để tìm các em bé bán hàng rong.

Tôi nghĩ nếu có cơ hội, mỗi chúng ta cũng có thể cùng những người cũng có tấm lòng xung quanh mình để cùng giúp các em một cách bền vững hơn, để lòng tốt của mình được đặt đúng chỗ, đúng cách nhất, chứ không phải chỉ là “chạy trốn” và giải thoát sự áy náy của mình.

Theo Nguyễn Thị Thủy
Nguồn bài: Cho tiền trẻ em
N
guồn ảnh: http://static.laodong.com.vn/uploaded/luuthithuy/2014_01_28/tre%201_gxfy.jpg

Chia sẻ bài viết này

Related Articles

Leave a Reply

VIỆN SOCIAL LIFE
Địa chỉ: lầu 2, Saigonuicom Building, 190B, Trần Quang Khải, Quận 1, TP.HCM
Điện thoại: 0983-634-482
Email: sociallife.study@gmail.com RSS Bài viết · RSS Bình luận
học NVivo, NVivo | Liên kết: Mua thuốc dài mi Careprost Ấn Độ
Website đang chạy thử nghiệm và chờ giấy phép Trang thông tin tổng hợp.
Powered by WordPress · Designed by Theme Junkie